white and black wooden quote board
21 sierpnia 2025

"Banknoty polskie - Niezwykła historia kraju i pieniądza"

Seria Gazety Wyborczej w jakże pięknym segregatorze była moją pierwszą lekturą związaną z banknotami. Często do niej wracam, choćby po to, aby wyciągnąć sobie jeden z zeszytów i przypomnieć jakiś fragment naszej historii. Ale po kolei…

Znane reprodukcje

Do każdego zeszytu dołączona była reprodukcja jednego banknotu. I to nie byle jaka reprodukcja, bo wykonana nie gdzie indziej jak w Polskiej Wytwórni Papierów Wartościowych w Warszawie! Są to więc porządnie wykonane reprodukcje, ale oczywiście bez znaków wodnych i opisane są na dolnym marginesie klauzulą „Kolekcja „Gazety Wyborczej”. Reprodukcja wykonana w Polskiej Wytwórni Papierów Wartościowych S.A. w 2006 r.”. Oczywiście reprodukcje mają oryginalne wymiary co jeszcze bardziej nadaje realizmu 😊

Jeden zeszyt czyta się spokojnie w 20-30 minut, więc jest to taka idealna lektura do kawy albo na dobranoc.

 

A tak oto wygląda klauzula na dolnym marginesie każdego reprodukowanego banknotu:

 

Uwaga na oszustów!

Niestety pojawiały się (i nadal pojawiają) oferty sprzedaży reprodukcji banknotów z omawianej serii jako oryginałów. Jak to możliwe? Wystarczy odciąć dolny margines banknotu z klauzulą informującą o okolicznościach wydania banknotu, zrobić byle jaki skan i wrzucić ofertę na neta, pisząc przy tym, że człowiek się nie zna i dostał to od babci. Na całe szczęście jest jeden prosty sposób na sprawdzenie czy mamy do czynienia z reprodukcją. Jaki? Oczywiście seria i numer banknotu – każda reprodukcja miała ten sam numer.

Tak więc gdy widzisz na necie jakąś superatrakcyjną ofertę sprzedaży banknotu, to po pierwsze – sprawdź jego serie i numer. Jeżeli jest jednym z poniższych, to możesz być pewien, że masz do czynienia z reprodukcją.

 

Nr

Banknot

Rok emisji (okres)

Seria i numer na reprodukcji

1

100 zł

1794

Insurekcja Kościuszkowska

3148

2

1 Talar

1810

Księstwo Warszawskie

84.

3

5 zł

1830

Królestwo Polskie

SERYA 203 N.6122500

4

1 zł

1831

Powstanie listopadowe

789294

5

3 ruble srebrem

1841

Między powstaniami

438957

6

Obligacyjna na 40 zł

1863

Powstanie styczniowe

00,802

7

25 rubli rosyjskich

1909

Zabór rosyjski

„6”3 313506

8

100 marek niemieckich

1910

Zabór pruski

E 3970400

9

20 koron austro-węgierskich

1913

Zabór austriacki

494703 2272

10

1 marka polska

1916

Generalne Gubernatorstwo

B 9999187

11

100 marek polskich

1919

II RP

Ser. Y 733377

12

10.000.000 marek polskich

1923

Hiperinflacja

S. 84 E 084,434

13

1 zł

1919

Reforma Grabskiego

L 848800

14

1000 guldenów

1924

Wolne Miasto Gdańsk

F 007679

15

10 groszy

1924

II RP

Brak numeracji

16

100 zł

1932

II RP

AZ. 4663856

17

20 zł

1939

Rząd Emigracyjny

C 454985

18

500 zł

1940

Okupacja

B 1164802

19

5 marek

1940

Getto łódzkie

838159

20

500 zł

1944

Seria Lubelska

AM 932350

21

100 zł

1948

PRL

KR 0295261

22

50 centów (bon towarowy)

1969

PRL

Ec 0040848

 

Wielokrotnie spotykałem się z sytuacją, gdy reprodukcje były wymieszane z innymi banknotami na targach, antykwariatach itp. Dlatego trzeba dobrze sprawdzić każdy banknot przed zakupem, a nie działać pod wpływem adrenaliny.

 

Co to za seria?

 

Kolekcja 22 zeszytów „Banknoty polskie – Niezwykła historia kraju i pieniądza” ukazywała się jako cotygodniowy dodatek do Gazety Wyborczej w 2006 r.

Były to piękne czasy bez e-wydań, kiedy to dodatki do gazet były czymś wyczekiwanym, niczym nowy banknot w kolekcji. Zakupione zeszyty można było wpiąć w piękny segregator, który kosztował 2 zł.

Każdy zeszyt to inny okres

Każdy zeszyt poświęcony był pewnemu okresowi z historii Polski i wszystko układało się w piękną, chronologiczną podróż przez dzieje naszego kraju od 1795 r. do 1989 r.

Na pięciu stronach znajdował się krótki zarys historii Polski i ekonomii tego okresu, a na marginesach znalazło się kalendarium z najważniejszymi datami. Ostatnia strona to już twórczość Pana Czesława Miłczaka, który przedstawiał i opisywał 3 wybrane banknoty z opisywanego okresu.

Na tylnej okładce znajdowały się fragmenty z ówczesnej prasy – bardzo ciekawy dodatek, dzięki któremu możemy prześledzić, jak zmieniał się język polski w ciągu tych 200 lat.

A tak wyglądają reprodukcje z 2006r.:

Summa summarum...

Czy da się jeszcze nabyć to cacko?

Jak najbardziej tak. Tylko oczywiście używane 😊 W dniu opublikowania tego wpisu na Allegro można znaleźć 3 oferty sprzedaży kompletnego wydawnictwa.

Cena? We wszystkich taka sama – 120 zł. Biorąc pod uwagę, ile wiedzy znajduje się w tych zeszytach i jak świetnie się to czyta, to te 120 zł to naprawdę niewiele.

Czy warto?

Jeżeli zaczynasz przygodę z polskimi banknotami, to zachęcam Cię, abyś zaczął właśnie od omawianej serii.

Sam się zastanawiam, dlaczego żadne wydawnictwo nie podchwyciło tematu i ponownie nie wyemitowało takiej serii? Może faktycznie e-wydania czasopism już na tyle wyparły tradycyjną prasę, że po prostu emitowanie takich serii nie jest opłacalne. Ale to oznacza tylko tyle, że kolekcja „Banknoty polskie – niezwykła historia kraju i pieniądza” z 2006 r. będzie tylko i wyłącznie droższa i jeszcze bardziej poszukiwana.

Chcesz skorzystać z treści zamieszczonych na Banknociarz.pl? Żaden problem, ale nie bądź łobuz i nie rób tego bez mojej wiedzy.

Dużo czasu poświęciłem, aby stworzyć tą stronę i byłoby super, gdybyś udostępnił moje treści za moją wiedzą i z oznaczeniem skąd je wziąłeś. Będę niezmiernie wdzięczny.

Kolekcjonowanie polskich banknotów to świetna frajda i moja pasja. Stworzyłem tą stronę, aby zebrać w niej wszystkie najcenniejsze informacje dla każdego początkującego kolekcjonera. Jeżeli chcesz wziąć udział w tworzeniu Banknociarz.pl to serdecznie zapraszam Cię do kontaktu!

Śledź Banknociarz.pl

Menu

Kontakt - pisz śmiało!

kontakt@banknociarz.pl

A website created in the WebWave website builder